Stichting ANGOB

 

ALCOHOL LEGT TIJDBOMMEN

Twintig jaar alcoholmatigingsbeleid in ons land, heeft het doel ervan niet dichterbij gebracht. Dat doel was een substantiële daling van het hoofdelijk alcoholgebruik. Door alcohol veroorzaakte problemen waren in de jaren 1980-1986 allerwegen in de samenleving zichtbaar geworden. Zij waren een gevolg van de stijging van het alcoholgebruik in de periode 1955-1980 met maar liefst ruim 300 procent. Het alcoholgebruik in ons land moest dus omlaag. Bij "substantiële daling" werd gedacht aan een daling met een procent of vijfentwintig.

Toen het matigingsbeleid in 1986 eindelijk van start ging, was het hoofdelijk gebruik al een paar procent gedaald. Vanaf het referentiejaar 1980 tot nu, bedraagt de totale daling nog geen 10 procent. Veel problemen die alcohol in de samenleving veroorzaakt, zijn de afgelopen twintig jaar zelfs groter geworden. Hoe komt dat ?

Sommige gevolgen van fors alcoholgebruik, ontwikkelen zich langzaam in verloop van vele jaren, zoals levercirrose of alcoholverslaving. De toename van de alcoholconsumptie in de zeventiger jaren heeft een tijdbom gelegd. In 1980 zag men de ernst daarvan nog onvoldoende in. De toen zichtbare problemen waren nog een gevolg van de (geringere) stijging van het gebruik in de zestiger jaren. Inmiddels is de tijdbom geëxplodeerd en zien wij de gevolgen.

De omvang van die gevolgen had een stuk kleiner kunnen zijn wanneer regering en parlement sinds 1986 een krachtig beleid hadden gevoerd. Op papier zag het er in 1986 veelbelovend uit. Staatssecretaris Van der Reijden had de nota "Alcohol en Samenleving" opgesteld. Zijn opvolger Dees had die door de Tweede Kamer als richtlijn voor het beleid aanvaard gekregen.

Bij de omzetting van die richtlijn in concrete maatregelen, lieten regering en parlement het afweten. Tal van suggesties uit de nota werden door de Tweede Kamer afgewezen. Er ontstond een halfslachtig beleid dat meer met economie dan met volksgezondheid te maken had. Pas minister Borst zette de onwikkeling van het beleid weer in gang. Zij is tot nu toe de enige die het aandurfde om impopulaire maatregelen daadwerkelijk door te voeren. Onder de huidige minister lijkt de commercie weer het laatste woord te hebben.

De ontwikkelingen van de laatste jaren hebben enkele nieuwe alcoholische tijdbommen gelegd. Jongeren zijn steeds meer alcohol gaan drinken, en beginnen steeds vroeger met dat drinken. Volgens gedragsneurologen en psychofarmacologen stoort dat de ontwikkeling van de frontale hersenschors. Die laatste is onder meer bepalend voor iemands karakter en persoonlijkheid. Een gestoorde ontwikkeling ervan, kan leiden tot gedrags- en persoonlijkheidsstoornissen. We krijgen straks een epidemie van gestoorde persoonlijkheden te verwerken.

De rage onder de jeugd om in de weekeinden te drinken met de vooropgezette bedoeling om dronken te worden, begint nu al te leiden tot een toename van de gevallen van acute alcoholvergiftiging die naar het ziekenhuis komen. Op wat langere termijn ligt hier de tijdbom van een toename van jongeren met een onvoltooide schoolopleiding.

dr.ir. D. Korf