Ingrijpende structurele maatregelen vereist om kosten te doen dalen

MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN ALCOHOL 
IN 5 JAAR 17%  GESTEGEN
De alcoholproblematiek kost de samenleving jaarlijks bijna 5,7 miljard gulden. Vijf jaar geleden was dat nog ruim 4,8 miljard. Een stijging van 17% in vijf jaar. Aldus de uitkomst van een onderzoek, door accountantsbureau KPMG verricht voor NIGZ en GGZ Nederland. Deze instituten vragen een extra budget van ruim 32 miljoen, dat de maatschappelijke kosten met ruim 90 miljoen kan doen dalen.

In vergelijking met vijf jaar geleden, zijn er flinke verschuivingen in de maatschappelijke kosten van de alcoholproblematiek opgetreden. In de verslavingszorg en de algemene gezondheidszorg namen de kosten veroorzaakt door alcohol fors toe. Ook de justitiële kosten en de kosten veroorzaakt door verkeersongevallen vertoonden een sterke stijging. 

De kosten van de sociale uitkeringen veroorzaakt door alcohol, namen daarentegen sterk af. Door de krappe arbeidsmarkt, met veel vacatures en weinig sollicitanten, hadden in 2000 meer probleemdrinkers een baan dan vijf jaar eerder.

De grootste kostenpost blijft het productiviteitsverlies door alcoholproblemen. Dit productiviteitsverlies wordt veroorzaakt door ziekte, verzuim, slechter presteren, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid door alcohol. Deze kostenpost levert ruim 47 procent van de totale maatschappelijke kosten. Tweede in grootte van de kostenposten, is de financiële schade door verkeersongevallen, bijna 17 procent van de totale kosten.

Opmerkelijk is dat de uitgaven in de verslavingszorg ten behoeve van alcoholverslaafden, in vijf jaar tijd met slechts 6½ procent zijn gestegen. Dit deel van de verslavingszorg kost nu 149 miljoen per jaar. Daarbij moet worden opgemerkt dat deze vorm van hulpverlening slechts ca 3% van het aantal probleemdrinkers (of 10% van de verslaafden) bereikt.

De uitgaven voor de matigingscampagne “Drank maakt meer kapot dan je lief is” bedragen al tien jaar lang 3,2 miljoen gulden per jaar. En dat terwijl de alcoholbranche zijn uitgaven voor radio- en TV-reclame in diezelfde periode verhoogde van ruim 80 miljoen naar ruim 220 miljoen. Een toename met bijna 170% !

De twee instituten NIGZ en GGZ willen dat het ministerie van VWS ruim 32 miljoen per jaar extra besteedt aan de alcoholproblematiek. KPMG heeft berekend dat een dergelijke investering de maatschappelijke kosten van de alcoholproblematiek met circa 90 miljoen zal doen dalen.

Het NIGZ wil 1,6 miljoen extra voor verbetering van het bereik van de landelijke en regionale matigingscampagnes. GGZ Nederland wil ruim 31 miljoen voor het bereiken van risicogroepen, voor uitbreiding van de hulpverlening, voor de verbetering van de vroegtijdige signalering en voor verbetering van de ambulante verslavingszorg. Het kabinet heeft inmiddels aangegeven 20 miljoen extra te willen vrijmaken voor vermindering van de alcoholproblematiek.

Op zichzelf is een investering van 32 miljoen om de kosten met 90 miljoen te doen dalen, een zeer winstgevende investering. Maar aan de andere kant is een daling van de maatschappelijke kosten met 90 miljoen op een totaal aan kosten van bijna 5700 miljoen, een druppel op een gloeiende plaat.

De conclusie uit het vorogaande is dan ook duidelijk : wil het alcoholmatigingsbeleid echt zoden aan de dijk gaan zetten, dan zijn ingrijpende structurele maatregelen vereist. Met uitsluitend voorlichting en hulpverlening is geen drastische verkleining van de problematiek te bereiken.

Dingeman Korf