ONHEILSTIJDINGEN OP VERPAKKING TABAK
WANNEER VOLGT ALCOHOL?

Als dit blad verschijnt, zijn in de winkels de eerste sigarettenpakjes verschenen waarop de nieuwe waarschuwingen te lezen zijn. Tenminste als de sigarettenfabrikanten zich aan de afspraken hebben gehouden. Of het effect groot zal zijn, moeten wij afwachten.

De waarschuwingen tegen de gezondheidsrisico's van tabak, zijn in de loop der jaren steeds harder van toon geworden. Eerst werd op de verpakking en in advertenties voorzichtig gesteld dan roken de gezondheid kan schaden. Na enkele jaren verdween het woord kunnen uit de boodschap, en werd simpelweg gesteld "roken schaadt de gezondheid". Nog weer later kregen tabaksproducten de boodschap mee "brengt de gezondheid ernstige schade toe".

De nieuwe teksten zijn "Roken is dodelijk", en "Rokers sterven jonger". Een veel belangrijker verandering is echter het feit dat er sinds 1 mei aanzienlijk meer ruimte op de verpakking ingeruimd moet worden voor de waarschuwing. Daardoor is die ook op afstand al te lezen. Het is nog maar de vraag of het geringe effect van de oude boodschap een gevolg was van een slechte tekst, of van de te kleine lettertjes waarmee hij werd afgedrukt. 

Voor verslaafde rokers zal de verandering weinig verschil maken. Zij roken in meerderheid gewoon door. Gehoopt wordt echter dat het aantal jongeren dat gáát roken, zal afnemen doordat de boodschap beter doorkomt. Jongeren zijn vrij hard in hun taalgebruik, dus is gekozen voor harde teksten als waarschuwing.

In Canada, de Verenigde Staten en vooral in Australië, worden de potentiële kopers van sigaretten nog veel harder gewaarschuwd. 

Daar blijft het niet bij teksten, maar worden ook foto's en videoclips in de strijd geworpen. Ronduit lugubere beelden zijn daarbij heel gewoon, zieke longen, verkalkte aderen, en in de clips toneelstukjes die er niet om liegen. De Australische tekst "geen wonder dat rokers kortademig zijn, hun longen rotten weg", is ook niet bepaald een voorbeeld van teerhartigheid. 

Het blijft natuurlijk de vraag of hardere teksten meer effect hebben dan zachtere. Misschien dat de Australische volksaard om hardere teksten vraagt dan de Nederlandse. Sommige deskundigen zeggen dat je moet appelleren aan het feit dat veel mensen willen stoppen. Daar moet je hun hulp voor aanbieden. Verslaafden willen vaak wel stoppen, maar zijn ongevoelig voor waarschuwingen. Die komen voor hen gewoon veel te laat.

Voorlopig heeft Nederland gekozen voor een harde, maar niet lugubere aanpak van de rookgewoonte. Het blijft echter een vreemde zaak dat regering en volksvertegenwoordiging zich al jarenlang hard tegen het roken keren, maar nog steeds zo weinig doen aan waarschuwen tegen alcohol. Zelfs een zachte waarschuwing op de verpakking als "alcohol kan de gezondheid schaden" is blijkbaar teveel.

Wij zouden het overigens iets harder willen, en geven de voorkeur aan : "Dit product bevat alcohol. Alcohol is een gevaarlijke drug". Maar ook zinnen als "alcohol kan u een verkeersongeval kosten", "alcohol bevordert de uitzaaiïng van kanker", "alcohol kan uw hersenen beschadigen", of "alcohol brengt uw ongeboren baby ernstige schade toe" zouden ons inziens in aanmerking kunnen komen. Het gaat erom het gezellige en feestelijke imago van de alcohol te doorbreken.

Dingeman Korf