Stichting ANGOB

 

Overheid moet belang volksgezondheid beter beschermen tegen commerciële ondermijning

BACARDI BLOKKEERDE VOORLICHTINGSCAMPAGNE

Onlangs kwam in de publiciteit dat Bacardi twee jaar geleden een postercampagne tegen alcoholgebruik door kinderen heeft tegengehouden. De campagne was opgezet door Stap. Omdat op één poster duidelijk zichtbaar een Bacardi breezer was afgebeeld, kon Bacardi ingrijpen wegens overtreding van de merkenwet.

Op de tweede poster was een blikje Heineken zichtbaar. De bierbrouwer hield zich echter stil, en liet Bacardi de kastanjes uit het vuur halen. Stap had 2000 posters laten drukken en deels al rondgestuurd. Bacardi eiste terugtrekking en dreigde met een zeer forse schadeclaim. Stap moest toegeven.

Het incident kreeg 23/24 oktober veel publiciteit in de Nederlandse dagbladen. Die beschreven het als een eenmalig incident. Het is echter geen incident, maar onderdeel van een hele reeks interventies van de alcoholindustrie. Sinds de nota "Alcohol en Samenleving" van VWS uit 1986, heeft de alcoholbranche niets nagelaten om de door de overheid nagestreefde matiging van het Nederlandse alcoholgebruik te verhinderen, te vertragen of te saboteren. Bij sommige Tweede-kamerfracties vond de alcohollobby gemakkelijk gehoor om voorstellen van de minister afgezwakt of getorpedeerd te krijgen.

Het begon al met de nota uit 1986. Die bevatte het voorstel om de meest indringende vorm van alcoholreclame, namelijk die via de televisie, te verbieden. Om dat te voorkomen beloofde de alcoholbranche door zelfregulering een bijdrage aan de alcoholmatiging te leveren. Naieve Tweede-kamerleden geloofden dat. De branche kreeg zijn zelfregulering. Een jaar of twaalf later constateerde minister Borst dat de zelfregulering geen aantoonbare bijdrage aan de matiging had geleverd.

Verhoging van de leeftijdsgrens onderging een zelfde lot. Een door de minister geeiste aanscherping van de vrijwillige reclamecode, bleek grotendeels een omformulering van de bestaande code, en op sommige punten zelfs een afzwakking te zijn. Een door de minister voorgestelde speciale breezeraccijns, ging na tussenkomst van de branche de prullenbak in. Eind vorig jaar speelde de branche het voor elkaar om de accijns op sterke drank verlaagd te krijgen. Begin dit jaar stelde de minister voor om breezers voortaan alleen nog door de slijter te laten verkopen. De alcoholbranche zette de regeringspartijen onder druk en een Kamermeerderheid wees het voorstel af. Ondanks het feit dat bij enquêtes 68% van de Nederlanders daar voorstander van was.

Bestaande wetten om de alcoholconsumptie binnen de perken te houden, worden door de branche zelfs gesaboteerd. Al vóór de tweede wereldoorlog kende Nederland leeftijdsgrenzen van 16 jaar voor bier en wijn en van 18 jaar voor sterke drank. De branche heeft zich daar nooit iets aan gelegen laten liggen. De leeftijdsgrenzen werden gewoon gesaboteerd. Anno 2002 bleek 85% van de slijters en 94% van de supermarkten de leeftijdsgrenzen aan zijn laars te lappen.

Het zal duidelijk zijn, het belang van de volksgezondheid is bij de alcoholbranche in verkeerde handen. Het is een overheidstaak om de volksgezondheid te bevorderen. Die moet de rug recht houden, en zich niet laten verleiden door influisteringen van zelfregulering.

Dingeman Korf