Stichting ANGOB

 

ALCOHOLRECLAME VALT NIET TE ONTLOPEN

In onze huidige samenleving worden wij bijna voortdurend geconfronteerd met reclame. Een fors deel van die reclame is reclame voor alcoholhoudende drank. Wie een krant openslaat ziet alcoholreclame. Bier wordt met kratten vol tegen gereduceerde prijzen aangeboden, vooral in de gratis wijkkranten en de krantjes van supermarktketens. Op straat worden we eveneens geconfronteerd met een veelheid aan alcoholreclame, vooral via posters, uithangborden en aankondigingen bij café's.

In de ether is het al niet anders. In 2007 zijn via de Nederlandse TV-zenders ruim 14.500 alcoholspotjes uitgezonden. Afgerond 40 spotjes per dag ! Daar komt bij dat reclame via de beeldbuis de meest indringende vorm van reclame is. Ook via de radio wordt veel alcoholreclame over de consument uitgestort. De kans om een dag niet met alcoholreclame geconfronteerd te worden, is door dit alles vrijwel nihil.

Sinds het verschijnen van het boek "Verborgen Verleiders" is het maken van reclame een wetenschap geworden. Vroeger was het voldoende om het bestaan van een product bekend te maken, met eventueel enkele kwaliteitskenmerken. Tegenwoordig bestaat reclame uit een psychologisch uiterst doordacht systeem voor het verkopen van illusies en suggesties. Het product staat niet langer centraal, maar de illusie of de suggestie.

Illusies hebben een grote verleidingskracht. Daarom probeert de alcoholreclame de illusie te verkopen dat door het drinken van de betreffende drank, zaken als feestelijkheid, gezelligheid of succes binnen handbereik komen. Die suggestie zit, nauwelijks gecamoufleerd, achter de spotjes op de beeldbuis. Suggestieve reclame levert meer verkoop op dan het simpelweg noemen van het product en de kwaliteiten ervan.

Jongeren zijn extra gevoelig voor suggestieve reclame. Enerzijds omdat hun hersenen nog niet tot volledige ontwikkeling zijn gekomen. Daardoor doorzien zij het onlogische van veel reclame niet. Anderzijds hebben zij nog onvoldoende levenservaring opgedaan, waardoor zij nog geen kritische houding hebben tegenover alles wat op hen af komt. In dit licht beschouwd is het uiterst verontrustend dat bijna de helft van de TV-reclame voor alcohol 's middags en in de vroege avond (vóór 21.00 uur) wordt uitgezonden. Op die tijdstippen bereikt de reclame ook (zeer) jonge kinderen.

Ruim driekwart van alle alcoholreclames via de beeldbuis betreft reclame voor bier. Toevallig (of niet-toevallig ?) een drank die jongeren volgens de wet al op hun zestiende jaar mogen kopen, in bezit hebben en in het openbaar consumeren (behalve daar waar gemeenten een verbod hebben uitgevaardigd). Bier is bij jongeren veruit de populairste alcoholhoudende drank.

Bier levert globaal ongeveer de helft van alle alcohol die in Nederland geconsumeerd wordt. Een percentage van 76 voor het aandeel van de bierreclames in het totaal van de alcoholreclame, is dus buitenproportioneel hoog. De bierconcerns zijn blijkbaaar bijzonder gretig om nieuwe consumenten binnen te halen. En waar is het gemakkelijker om nieuwe consumenten te winnen, dan onder een publiek dat nog helemaal niet drinkt. Dus reclame met een jonge uitstraling. Formeel gericht op volwassenen, maar aantrekkelijk voor jongeren.

Dr.ir. D. Korf