Stichting ANGOB

 

ALCOHOLRECLAME OVERSCHADUWT DE FEESTDAGEN

Reclame heeft tot doel de verkoop van een product te stimuleren. Reclame wordt gewoonlijk gemaakt voor materiële, verkoopbare zaken. In reclame-uitingen wordt die materiële zaak gekoppeld aan immateriële zaken. Die laatste worden vaak breeduit geëtaleerd. Met andere woorden de reclame suggereert dat er met de aankoop van het geadverteerde product meer gekocht wordt dan alleen maar het product.

De klant wordt voorgespiegeld dat hij zich trots mag voelen als hij het product heeft gekocht, dat hij zich gelukkiger, vrolijker, succesvoller, gezonder of machtiger zal voelen. De materiële zaak wordt voorgesteld als middel om een immaterieel doel te bereiken. De reclame trekt daarmee immateriële zaken als gevoelens in de materiële en consumptieve sfeer. Kritisch beschouwd verkoopt de reclame ons daarmee echter illusies.
Het besef dat gevoelens van vreugde, van genieten ook bereikbaar zijn met immateriële, soms zelfs gratis zaken, komt in de reclame uiteraard helemaal niet aan de orde. Onze consumptiemaatschappij heeft het gratis genieten met de vuilnisman meegegeven.

Zo probeert de alcoholreclame ons te doen geloven dat zonder het geadverteerde drankje onze vreugde of ons succes maar half is. Alcohol wordt getoond als vaste begeleider bij vreugdevolle momenten in het leven, als vaste begeleider van succesvolle of aantrekkelijke mensen, ja zelfs als vergroter van de feestvreugde. Die reclame probeert onze denkwijze te beïnvloeden. Wij moeten ertoe gebracht worden dat wij ons geen vreugde, succes of aantrekkelijkheid meer kunnen voorstellen zonder drank. Alcohol als de gelukkig makende toverdrank uit sprookjes.
Als wij logisch denken, weten wij wel dat er aan alcoholgebruik ook een andere kant zit. Dat alcohol ook in staat is om vreugde in verdriet te veranderen, vriendschap in vijandschap, huwelijken in scheidingen, succes in debacle. Dat aspect wordt niet getoond in de reclame. De reclame heeft het altijd over een "goed glas wijn". Dat drukt het "slechte glas" uit ons bewustzijn weg.
De komende tijd worden wij weer overspoeld door reclame voor alcoholhoudende dranken. Die reclame legt een koppeling tussen de komende feestdagen en de betreffende drank. Geen kerstdiner zonder een "goed" glas wijn, ja het nieuwe jaar zal niet beginnen als wij geen champagne in huis halen.

De illusies die de alcoholreclame ons verkoopt hebben een gevaarlijke kant. Mensen die een gebrek aan vreugde of sociaal succes ervaren, kunnen verleid worden om te proberen daar kunstmatig in te voorzien met behulp van drank. Door de invloed van de reclame zijn bij hen oorzaak en gevolg onontwarbaar verstrengeld geraakt. Vreugde en succes kunnen echter slechts bereikt worden door er moeite voor te doen.

In eerste instantie lijkt de vlucht in de drank te werken. Alcohol verzwakt ons waarnemingsvermogen, verzwakt ons logisch denkvermogen, benevelt de helderheid van geest. Door de afzwakking van het waarnemingsvermogen dringen onaangename prikkels minder door tot het bewustzijn. Daardoor voelt men zich wat beter. Men legt soms gemakkelijker contacten, maar ziet niet dat men vaak naar een lager niveau afzakt. De reden waarvoor men alcohol gebruikt, is de slechtst mogelijke reden daarvoor. Zo raakt men ongemerkt op het hellend vlak van de verslaving.

Dr.ir. D. Korf